Χωρά η Γιορτή της Μητέρας στο Δημόσιο Χώρο; Χωρά η Τέχνη στο Δημόσιο Χώρο;

Γράφει η Σίσσυ Βωβού

Η Βέρα Σιατερλή είναι εικαστικός και μέλος της συντακτικής επιτροπής του Μωβ. Αποφάσισε να παρουσιάσει την 6η performance της σειράς «Τάμα», το μεσημέρι της 12ης Μαίου, ημέρα της μητέρας, όπως είχαμε ενημερώσει έγκαιρα με σχετική ανάρτησή μας στο fb του Μωβ. Η εκδήλωση έγινε μπροστά στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα». Ήταν τάματα γονιμότητας, τα οποία κρέμασε στα κάγκελα του νοσοκομείου. Μικρά κεραμεικά «δώρα» από την καλλιτέχνιδα στις περαστικές για τη Γιορτή της Μητέρας.

ΔΕΝ τα πήραν όμως πολλοί περαστικοί και περαστικές, διότι κάποιοι φρόντισαν να καλέσουν την αστυνομία. Αρκετές φίλες και καλλιτέχνιδες, που είχαν προσέλθει για την εκδήλωση, αναγκάστηκαν να τα μαζέψουν άρον άρον και να φύγουν.

Δεν είναι η πρώτη φορά που κυνηγούν καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες του δρόμου, άλλοτε σαν επαίτες, άλλοτε σαν αλλόκοτα ή επικίνδυνα πλάσματα. Φαίνεται πως ο δημόσιος χώρος δεν χωρά την καλλιτεχνική έκφραση.

Mας έμειναν ωστόσο οι φωτογραφίες και τα λόγια της Σιατερλή για τη δράση της: «Πλακίδια από κόκκινο πηλό, που απεικονίζουν το εφηβαίο, με εμπίεστη τεχνική. Επικαλούνται την ανάγκη, όσων γυναικών το επιθυμούν, τόσο της αναπαραγωγικής αποτελεσματικότητας, την αίσια έκβαση της εγκυμοσύνης και του τοκετού όσο και την απαραίτητη και αναγκαία υποστήριξη του κράτους πρόνοιας προκειμένου να στηριχθεί η μητέρα στο δύσκολο έργο της. Συμβολισμοί, ρόλοι και υπευθυνότητες διανέμονται σε μέλη του ανθρώπινου σώματος και εμφυτεύονται στη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου σαν τέτοιες».

Η γιορτή της μητέρας καθιερώθηκε ως αντιπολεμική διαμαρτυρία

Η γιορτή της μητέρας υπήρχε σε όλες τις εποχές, με διάφορα περιεχόμενα. Κατά τη σύγχρονη εποχή, δηλαδή κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, συνδέθηκε με το αγγλικό και το αμερικανικό γυναικείο κίνημα. Η Αμερικανίδα Αν Μαρία Ριβς Τζάρβις διοργάνωσε για πρώτη φορά το 1865 ένα κίνημα με το όνομα Mother’s Friendship Day και συναντήσεις με το όνομα Mother’s Day Meetings, κατά τις οποίες οι μητέρες αντάλλασσαν απόψεις και εμπειρίες.

Το 1870 η Τζούλια Ουάρντ Χόουι διοργάνωσε μια εκδήλωση φιλειρηνικής συγκέντρωσης μητέρων με το σλόγκαν «peace and motherhood» (ειρήνη και μητρότητα), με σκοπό να μην στέλνονται στους πολέμους τα παιδιά τους. Το κάλεσμά της:

Ξεσηκωθείτε, λοιπόν, γυναίκες του σήμερα! Ξεσηκωθείτε όλες οι γυναίκες που έχετε καρδιές, είτε η βάπτισή σας έγινε σε νερό είτε σε δάκρυα!
Πείτε αποφασιστικά: «Δεν θα έχουμε τα μεγάλα ζητήματα να αποφασίζονται από ακατάλληλους φορείς. Οι σύζυγοί μας δεν θα έρχονται σε εμάς συντετριμμένοι από τη σφαγή, για χάδια και χειροκροτήματα. Δεν θα παίρνουν από εμάς τους γιους μας για να ξεμάθουν όλα αυτά που καταφέραμε να τους διδάξουμε για την φιλανθρωπία, την συμπόνοια και την απαντοχή.

Εμείς, οι γυναίκες μιας χώρας, δεν θα προσφέρουμε στις γυναίκες μιας άλλης χώρας τους γιους μας για να τραυματίσουν τους δικούς τους. Από τα στήθια μιας κατεστραμμένης χώρας αναβλύζει μια φωνή μαζί με τη δική μας, που λέει: ‘Αφοπλιστείτε, Αφοπλιστείτε! Το ξίφος του φόνου δεν είναι η ζυγαριά της δικαιοσύνης’. Το αίμα δεν ξεπλένει την ατιμία ούτε η βία αποδεικνύει την κατοχή.

Καθώς οι άντρες συχνά εγκαταλείπουν το άροτρο και το αμόνι μπροστά στο προσκλητήριο του πολέμου, ας αφήσουν οι γυναίκες τώρα όλα όσα μπορούν να αφεθούν στο σπίτι, για μια σπουδαία και σοβαρή ημέρα συνηγορίας. Ας συναντηθούν πρώτα, ως γυναίκες, για να θρηνήσουν τη μνήμη των νεκρών.

Μετά, ας διαβουλευθούν μεταξύ τους για τα μέσα με τα οποία η μεγαλειώδης ανθρώπινη οικογένεια μπορεί να ζήσει με ειρήνη, όπου η καθεμιά θα φανταστεί ποια θα είναι στο μέλλον η ιερή γνώμη όχι του Καίσαρα, αλλά του Θεού.

Στο όνομα της γυναικείας φύσης και της ανθρωπότητας, ζητώ επειγόντως να διοριστεί ένα γενικό συμβούλιο των γυναικών που δεν θα περιορίζεται από την εθνικότητα και να συγκληθεί σε ένα μέρος που θα θεωρηθεί πιο κατάλληλο και το συντομότερο δυνατόν, που θα είναι συνεπές προς τους στόχους, για την προώθηση της συμμαχίας των διαφορετικών εθνοτήτων, τη φιλική διευθέτηση των διεθνών ζητημάτων, τα μεγαλειώδη και γενικά συμφέροντα της ειρήνης.

Julia Ward Howe Βοστώνη – 1870